Je hoort en ziet
het steeds vaker, mannen en vrouwen, die op oudere leeftijd nog
steeds last hebben van puistjes. De puberteit mag dan jaren achter je
liggen met de bijbehorende hormoonpieken en de nodige veranderingen
die het lichaam heeft moeten ondergaan.
Wordt je lichaam
nog steeds op de proef gesteld. Waren het eerst de hormonen, die daar
de oorzaak van waren. Zijn het nu niet meer de hormonen die de
hoofdoorzaak waren van het ontstaan van jeugdpuistjes. Hebben
voeding, gebruik van huidverzorgingsproducten, make up een grotere
rol in het instant houden van op “acne” lijkende symptomen, na je
dertigste.
Als
huidtherapeute zie ik in mijn praktijk jonge en de iets oudere
cliënten, met uiteenlopende acne klachten. In de loop der jaren is
het mij opgevallen, dat er verschil zit in puistjes ontstaan tijdens
de puberteit en puistjes die op latere leeftijd zijn ontstaan of zich
nog steeds voordoen.
De oorzaak en de
manier waarop de puistjes zich manifesteren, waren de opvallendste
kenmerken.
Door de jaren
heen leerde ik het soort “acne” te onderscheiden en de mogelijke
oorzaak van de acne te achterhalen.
Acne
Is
een verzamelnaam voor onderling verschillende huidaandoeningen, die
te herkennen zijn aan het optreden van puistjes op het lichaam en in
het gezicht.
Acne
vulgaris
of jeugdpuistjes
komt het meest voor op de schouders, armen, nek en gezicht. Het
ontstaan van deze puistjes, black- en whiteheads, is het gevolg van
een overmatige productie van talg. In deze verstopte en uitgezette
talgklieren bevindt zich de bacterie Propionibacterium
acnes.
Deze
bacterie, is mede verantwoordelijk voor het ontstaan van ontstekingen
in de epidermis (bovenste huidlaag). De Propionibacterium, produceert
prikkelende stoffen. De vrijgekomen stoffen irriteren de talgklieren.
Het gevolg
van de vrijgekomen irriterende stoffen, is dat er rode bultjes
ontstaan. In combinatie met de bacterie Staphylococcus
aureus,
kan
de talgklier geïnfecteerd raken, etterige
puisten en abcessen
in het gezicht en op de rug voorkomen.
Puberteit
Ieder
individu doorloopt de puberteit (pubescentie), meisjes en jongens
die zich tot volwassene ontwikkelen, van het tiende
tot het achttiende levensjaar.
Ze
worden geslachtsrijp en ontwikkelen zich mentaal tot volwassenen.
Tijdens
de puberteit vinden o.a. de volgende processen in het lichaam plaats:
toename
lichaamsbeharing (baardgroei, oksel haren, haargroei in de
schaamstreek)
de
gezichtshuid wordt vetter door een toename van de talgklierproductie
(puistvorming, ontstekingen)
toename
van de zweetklierproductie.
Behalve
het ontstaan van rode bultjes, zwarte en witte puntjes in het gezicht
en/of het lichaam. Gaat acne in een getinte huid ook gepaard met
donkere vlekken. Die de grootte hebben van waar het puistje zich
heeft bevonden, oftewel de ontsteking die zich daar heeft
gemanifesteerd.
Een
volwassene met puistjes
Buiten
de erfelijke bepaling voor het ontstaan van acne, spelen interne en
externe factoren op latere leeftijd eveneens een belangrijke rol. In
het ontstaan van “acne” achtige symptomen.
Factoren
die tot puistjes op latere leeftijd kunnen leiden:
Interne
factoren:
– voeding (zuivel, gluten, zetmeel, varkensvlees,
noten, pinda's, kippenei, appels, soja, tomaten,
uien, vis,
schelpdieren(vb. garnalen) conserveringsmiddelen (E-nrs.), etc.
–
medicatie
(vb. antibiotica)
Externe
factoren:
– make up gebruik
–
gebruik
van bepaalde huidverzorgingsproducten
–
gebruik
van bepaalde haarverzorging (pommades, gel)
Puistjes
die op latere leeftijd ontstaan of nog steeds aanwezig zijn, welke
een interne en/of externe oorzaak hebben, verschillen van puistjes
die ontstaan zijn tijdens de puberteit.
HormonenAcne
begint rondt de puberteit.
Op groeiende jongens hebben gedurende deze periode meer last van acne
veel heftiger dan bij vrouwen. De overmatige talgproductie wordt
namelijk gestimuleerd door het mannelijke hormoon testosteron, een
androgeen.
Bij meisjes
kunnen de eerste symptomen rond hun achtste jaar tot uiting komen.
Bij jongens gebeurt dit rond hun veertiende. Hormonen en erfelijke
aanleg kunnen een rol spelen. Puistjes zijn meestal het ergst tussen
je zestiende en negentiende jaar. Daarna ben je er meestal van af.
Maar dat geldt
niet voor iedereen: sommige mensen kunnen tot na hun dertigste nog
last van 'jeugdpuistjes' hebben.
Locatie
Het
verschil zit met name in de locatie, de vorm, aantal en consistentie
van de “acne”.
Puistjes
die hoofdzakelijk gelokaliseerd zijn in de hals, kin en kaakrand.
Kunnen wijzen op een verstoorde spijsverteringsstelsel, zoals de
darmen. Het orgaan waar vitaminen en mineralen uit het voedsel worden
opgenomen en afgegeven aan het bloed.
Bevat
het voedsel structureel te weinig vezels, vitaminen en mineralen,
zullen de gevolgen van dit gebrek op langer termijn merkbaar worden,
in onder meer de huid.
De
huid kan grootte onderhuidse puistjes gaan vertonen, die niet
verwijderd (uitgeknepen) kunnen worden.
Een
gebrek aan vitaminen en mineralen, zorgt voor een verlaagde
weerstand. Een lage weerstand kan in het lichaam en in de huid tot
een toename van ontstekingen leiden. De huid zal zich gaan
herstellen, nadat het lichaam weer over voldoende vitaminen en
mineralen voorraden beschikt.
Onzuiverheden
op het voorhoofd, tonen de conditie van de lever aan. De wangen
corresponderen met de nieren.
Overgevoeligheidsreactie
of allergische reactie
Mensen
met een voedselallergie worden ziek van voedingsmiddelen, die
dagelijks worden genuttigd. Het gebruik van bijvoorbeeld melk, pinda
of appel kunnen tot een heftige reactie in het lichaam leiden. De een
krijgt buikklachten, de ander huid- of astmatische klachten.
Bij voedselallergie is het
kenmerk dat bij hetzelfde voedingsmiddel dezelfde klachten ontstaan.
Eén heftige reactie op een voedingsmiddel, is de
anafylaxie.
Een ernstige, vaak zeer snel verlopende reactie die levensbedreigend
kan zijn. Het dragen van een Epi-pen, is noodzakelijk.
Bij
een overgevoeligheidsreactie, is het immuunsysteem niet betrokken,
maar ontbreken er 1 of meerdere stoffen of wordt er te weinig
geproduceerd om het proces correct te laten verlopen. Die ervoor
moeten zorgen dat een stof, bijvoorbeeld een suiker correct
afgebroken kan worden. Vindt dit proces deels of helemaal niet
plaats, dan kan er intolerantie optreden.
Een
dergelijk overgevoeligheidsreactie doet zich voor bij lactose-
intolerantie, in dit proces ontbreekt er een enzym.
Soorten
puistjes
Wat
voor soort puistjes kunnen er worden onderscheiden?
Om
niet te spreken van acne, wordt er vanaf nu gesproken over mee-eters.
De oorzaak van de puistvorming heeft namelijk niet altijd een
hormonale oorzaak.
Black-
en whiteheads
Zwarte
puntjes of witte bolletjes, gevuld met talg.
Dergelijke
mee-eters, kunnen duiden op een overactieve talgklierfunctie. Als
gevolg van hormonale veranderingen.
Maar
kunnen net zo goed veroorzaakt zijn door het structureel verstoppen
van de huid met vettige substanties. Zoals vette crèmes, als
vaseline, paraffine, lanoline, overige minerale oliën. Werken in een
omgeving, met een slechte ventilatie, zoals in een snackbar.
Papels/pustels
Een
holte gevuld met pus of vocht, ligt de oorzaak bij een bacteriële
infectie. De afvalstoffen die door de bacteriën worden
uitgescheiden, veroorzaken ontstekingen in de huid. Deze ontstekingen
kunnen tot littekens en putjes leiden, indien de ontsteking te lang
actief blijft. Het doden van de bacteriën en het reduceren van de
warmte die vrij komt bij een ontsteking, kunnen de beschadiging aan
de epidermis tot een minimum beperken.
Nodulus
Is
een zwelling onder de huid, welke kleiner is dan 1 cm. De zwelling
heeft een vaste stevige vorm, die niet uitgedrukt kan worden.
Een
dergelijke “puist” uitdrukken heeft dan ook geen zin. Het
uitdrukken van zo'n nodulus zal er toe leiden dat de huid beschadigd
zal raken. In een getinte huid zal, dit tot pigmentvlekken (donkere
vlekken) leiden. Die oppervlakkige beschadigingen tot gevolg heeft of
meer beschadigingen aanricht in de diepere lagen. Hoe dieper de
beschadiging hoe slechter te behandelen.
Bij
een volwassene kunnen alle drie de “puistjes” voorkomen. Maar
voornamelijk de noduli, bultjes, doen van zich spreken.
Advies
Make
up
Het
gebruik van make up, zoals foundation, kan eveneens tot een toename
van puistjes leiden. De oorzaak bevindt zich in dit geval in de
manier van reinigen (de reiniging is niet grondig genoeg, het gebruik
van een gezichtsborstel kan voor een grondige reiniging zorgen). Het
aantal verstopping zal daarbij afnemen.
De
keuze van make up synthetisch of mineraal, bepaald ook de mate waarin
de huid verstopt raakt door de aanwezigheid van o.a. minerale oliën,
conserveringsmiddelen. Het gebruik van minerale make up zoals van
Samina
Mineral Make Up,
Smashit,
Supercover
worden beter door de huid verdragen. M.n. de gevoelige huiden en acne
huiden.
Huidverzorgingsproducten
Bepaalde
huidverzorgingsproducten, bevatten een te hoog percentage aan
alcoholen, minerale oliën, die de huid op den duur uitdrogen, maar
tegelijkertijd de talgklierproductie doet toenemen.
De
huid raakt verstopt en door de aanwezigheid van conserveringsmiddelen
zelfs geïrriteerd. Huiduitslag (minuscule puistjes/bultjes,
roodheid, jeuk, schilferingen), steken de kop op.
Het
gebruik van producten op hoofdzakelijk plantaardige basis, bevatten
doorgaans geen of minimale hoeveelheden aan synthetische
conserveringsmiddelen.
Producten
die op plantaardige basis zijn bijvoorbeeld: A
Natural Difference en Epionce.
Voeding
Een
afwisselen en uitgebalanceerd voedingspatroon, kunnen het ontstaan
van “puistjes” en ontstekingen voorkomen. Vezels voor een goede
darmwerking, voorkomt het verstopt raken van het darmstelsel, de
opname van vitaminen en mineralen, zal hierdoor beter verlopen.
Een
te kort aan vitamine A en B, zink (een mineraal) zorgen voor een
toename van ontstekingen in de huid, doordat de weerstand in het
lichaam en in de huid, zijn afgenomen.
Bacteriën
en virussen, hebben hierdoor meer kans om schade in bijvoorbeeld de
huid te veroorzaken.
Waar
acne jarenlang actief is, is acne bij een volwassene sneller onder
controle te krijgen.
Het
aanpassen van het soort voeding, leefstijl en gewoontes. Zullen een
aanzienlijke verbetering van de conditie van de huid tot gevolg
hebben.
Voor meer informatie of advies over de verzorging van je huid, klik hier
Saskia, huidtherapeute